İran, uzun süredir devam eden kuraklık nedeniyle Urmiye Gölü havzasında yapay yağmur üretmeye yönelik bulut tohumlama çalışmalarına başladı. Yetkililer, uygun atmosfer koşullarının sağlanmasının ardından operasyonun ülkeye ulaşan ilk elverişli yağış sistemi üzerinde gerçekleştirildiğini bildirdi.
İLK TOHUMLAMA OPERASYONU URMİYE GÖLÜ HAVZASINDA YAPILDI
Atmosferik Su Teknolojileri Geliştirme ve İşletme Kurumu Başkan Vekili Muhammed Mehdi Cevadiyanzade, 2024-2025 dönemine ait ilk bulut tohumlama operasyonunun pazar günü Urmiye Gölü havzasında gerçekleştirildiğini açıkladı. Tohumlama için özel ekipmanlarla donatılmış bir uçağın bölgeye gönderildiğini belirten Cevadiyanzade, çalışmanın uygun bulut yapısı ve atmosfer koşullarının oluşmasıyla başlatıldığını ifade etti.
TAHRAN İÇİN UYGUN SİSTEM HENÜZ GÖRÜLMEDİ
Cevadiyanzade, ülkeye giren tüm yağışlı hava sistemlerinin uygun olması halinde tohumlamaya tabi tutulacağını belirtti. Ancak şu ana kadar Tahran için tohumlamaya elverişli bir sistem tespit edilmediğini, pazartesi günü için zayıf bir yağış beklentisi bulunduğunu, değerlendirmelerin sürdüğünü söyledi. Ayrıca Çaharmahal ve Bahtiyari eyaletindeki Kuhreng bölgesi için de incelemelerin devam ettiği kaydedildi.
OPERASYONLAR MAYIS AYININ ORTASINA KADAR DEVAM EDECEK
Cevadiyanzade, bulut tohumlama çalışmalarının elverişli sistemlerin varlığı halinde gelecek yılın Mayıs ayı ortasına kadar uçak ve İHA’larla sürdürüleceğini ifade etti. Bulut tohumlamanın dünya genelinde atmosferik su kaynaklarından yararlanmak için düşük maliyetli ve etkisi kanıtlanmış bir yöntem olduğunu hatırlattı.
KAMUOYU İÇİN “GERÇEKÇİ BEKLENTİ” UYARISI
Bulut tohumlamaya ilişkin yanlış beklentilerin toplumsal algıyı olumsuz etkilediğini belirten Cevadiyanzade, teknolojinin doğru anlatılması gerektiğini vurguladı. Yöntemin yalnızca yağış artırma değil; dolu riskini azaltma, sis dağıtma, yağışı geciktirme ve hidroelektrik üretimi için baraj seviyelerini destekleme gibi farklı amaçlarla da kullanıldığını ifade etti.
İRAN 60 YILIN EN ŞİDDETLİ KURAKLIĞINI YAŞIYOR
İran’da yağışların uzun dönem ortalamalarının belirgin şekilde altında seyretmesi nedeniyle ülke, yaklaşık 60 yılın en ağır kuraklık döneminden geçiyor. Baraj seviyeleri özellikle Tahran ve batı-kuzeybatı bölgelerinde kritik düzeye ulaşmış durumda. Uzmanlar, krizin temel nedenlerini yağış azalması, iklim değişikliği, yeraltı sularının aşırı çekilmesi ve tarımda yüksek su tüketimi olarak değerlendiriyor.
Kuraklık nedeniyle bazı bölgelerde tarımsal üretim zarar görürken, su yönetimindeki altyapı sorunları da krizi derinleştiriyor. Ülke yönetimi, su tasarrufuna yönelik önlemlerin yanı sıra bulut tohumlama gibi yapay yağmur tekniklerini kullanarak mevcut kaynakları desteklemeye çalışıyor.