Daha Fazla Gör

    Son Yazılar

    KESTANE YETİŞTİRİCİLİĞİ, ÇEŞİTLERİ VE ÖZELLİKLERİ

    Kestane, hem özgün tatlarıyla hem de sağlık açısından sunduğu değerlerle beğenilen bir ağaç ürünüdür. Geçmişi binlerce yıl öncesine dayanan bu değerli meyve, tarih boyunca farklı kültürlerde farklı şekillerde kullanılmış ve değer görmüştür.

    Kestane yetiştiriciliği, bu bakımdan, hem ekonomik hem de ekolojik anlamda önemlidir. Bu yazıda, çeşitli kestane türlerini, bu türlerin özelliklerini ve yetiştiricilik sürecini inceleyeceğiz

    KESTANE NASIL DİKİLİR?

    Kestane yetiştiriciliği doğru bakım ve yöntemle uzun vadeli kazançlı bir faaliyettir. Ülkemizde kış aylarında bol miktarda tüketilen kestane rakımı 1000-1200 metre yükseklikte yaşamaktadır.

    Kestane yetiştirme koşulları toprak ve iklim isteklerine göre bölgelerde farklılık gösterebilmektedir. Kestane ekimi 10-12 metre aralıklarla olmalıdır. Bakımı iyi olan kestane ağaçları 20-30 metre yüksekliğe kadar çıkabilmektedir. Bunlar kestane ağacı özellikleri arasından sadece birkaçı olup daha detaylı bilgilendirme yapılacaktır.

    Kestane birçok çeşide sahip olan bir ağaç türüdür. Birkaç örnek verecek olursak kestane çeşitleri; sarı aşılama, osmanoğlu, vakit kestanesi, inegöl bunlardan sadece birkaçıdır.

    Ülkemizin birçok bölgesinde yetişen kestane ağacı mevcuttur. Fakat ülkemizde kestane üretiminin en fazla yapıldığı bölge Ege Bölgesidir. Anadolu kestanesi Türkiye’de yetişen tek kestane türü olarak bilinmektedir. Anavatanı Avrupa ve Asya’dır.

    KESTANE AĞACI ÖZELLİKLERİ

    Kestane ağacının özellikleri oldukça geniş kapsamlıdır. Kestane ağacının boyutları 20-30 m yüksekliğe kadar ulaşmaktadır. Ağaçların boyutları tür ve yetişme sürelerine bağlı olarak değişmektedir. Büyük, yeşil bir yaprağa sahip olan kestane ağacının yaprakları da oval şeklindedir.

    Kestane ağacı
    Kestane ağacı

    Kestane kabuklu bir şekilde büyür ve besin değeri bakımından oldukça zengindir. Meyveler dikenli bir yapıya sahiptir. Uzun ömürlü olan kestane ağaçları yaklaşık 200-500 yıl yaşayabilmektedirler.

    KESTANE AĞACI NEREDE YETİŞİR?

    Kestane ağacı ılıman iklimlerde yetişir. Drene olan toprakları sever ve güneş ışığı büyümesinde etkilidir. Ağacın gövdesi koyu renge sahiptir ve kabuğu serttir. Beyaz ve pembe renkli çiçeklere sahiptir.

    KESTANE ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

    Kestane ağacının kaç değişik türü vardır? Birçok çeşide sahip olan kestaneler özellikleri bakımından da farklılık göstermektedir. Melezleme ve seleksiyon çeşitleri de mevcuttur. Yerel yetiştirme ve tercihlere bağlı olarak farklı çeşitlerin düzenlenmesi tercih edilebilmektedir.

    İri Kestane Çeşitleri;

    • Sarıaşılama: Ağaç orta kuvvettedir. Verimi yüksek bir çeşittir. Meyve kabuğu incedir. Kestane ne zaman toplanır dediğimizde hasat zamanı ekim ayının ilk haftasındadır. Kestane dal kanseri ve mürekkep hastalığına oldukça duyarlıdır.
    • Osmanoğlu: Erkenci bir çeşittir. Meyve kabuğu incedir. Daha çok şekerleme yapımında kullanılmaktadır. Eylül ayı 2. hafta hasat edilmeye başlanır.
    • Vakit Kestanesi: Yalova’da yetiştirilmektedir. Verimi oldukça yüksektir. Yer yıl mahsul vermektedir. Eylül ayı son haftası hasada başlanır.
    • İnegöl: Taze iken kolay soyulabilmektedir. Verimlidir. Her yıl mahsul verir ve eylül ayının son haftası hasada başlanmaktadır.

    Erkenci Kestane Çeşitleri;

    • Karamehmet: Verimi fazla olmayan bu çeşit her yıl mahsul vermektedir. Eylül ayı ilk haftası hasada başlanır. Oldukça küçük meyveye sahiptir.
    • Hacıibiş: Çok verimli olan bu tür her sene mahsul vermeye meyillidir. Eylül ayı 2. haftası hasada başlanır. Küçük meyveye sahiptir.

    Hamur Yapımına Uygun Çeşitler;

    • Mahmutmolla: Verimi iyi olan bu tür her yıl mahsul vermektedir. Eylül ayı son haftası hasada başlanmaktadır. Meyve orta irilikte veya küçüktür.
    • Hacıömer: Taze iken meyve kolay soyulmaktadır. İyi bir tozlayıcı olduğu için tercih edilen bir çeşittir. Verimli olan bu çeşit eylül ayı 3. haftası hasada başlanmaktadır.

    Yukarıda sözü edilen çeşitler Türkiye’de yetiştirilmeye uygun olan türlerdir. Ülkemizde yetiştirilmeye uygun olmayan yabancı kestane türleri de bulunmaktadır.

    TÜRKİYE’DE YETİŞEN TEK KESTANE TÜRÜ NEDİR?

    Türkiye’de yetişen kestane türü Anadolu Kestanesidir. Türkiye açısından oldukça önemli bir türdür ve Türk kestanesi olarak bilinmektedir.

    Ağır, bodur, koyu gri renge sahip ve kabuğunda derin oyuklar ile eksenine kıvrılır. Dişi çiçekleri küçük ve yeşil renge sahiptir. Herhangi bir dikkat çekiciliği yoktur. Meyve tüketilebilir şekildedir. Aynı zaman da önemli bir kereste türü olarak da kullanılmaktadır.

    Anadolu kestanesi
    Anadolu kestanesi

    Anadolu kestanesi hızlı büyüyen bir türdür. Kuraklığa dayanıklı olmayan bu tür dona karşı da oldukça hassastır. Gölgede çimlenebilmektedir ancak büyümesi için güneşe ihtiyacı vardır. Bu türün çiçekleri arı ve diğer böcekler için iyi polen ve nektar kaynağı olarak bilinmektedir. Birçok farklı şekillerde kullanılmaktadır.

    Anadolu kestanesi; taze olarak tüketilmesinin yanında kestane unu, kestane püresi, kestane şekeri ve kestane reçeli olarak da değerlendirilmektedir. Aynı zamanda da mobilya, parke ve değerli ahşap üretiminde de kullanılmaktadır.

    Doğal olarak yetişen ve aynı zaman da ticaret amaçlı da yetiştirilen Anadolu kestanesi doğru bakım ve yöntemle verimi yüksek, kaliteli üretim sağlamak için önemlidir.

    KESTANE YETİŞTİRME KOŞULLARI

    Kestane yetiştiriciliği genellikle ılıman bölgelerde tercih edilmektedir. Kestane ılıman iklim meyvesi olduğu için nemli, ılık iklimlerde kolaylıkla yetişmektedir. Soğuklara karşı dirençli olan bu meyve ağacı -35 derecelere kadar dayanıklılığı tespit edilmiştir.

    Kestane ağacı ani değişen sıcaklıklardan dolayı ağaç gövdesinde çatlamalar görülmektedir. Aynı zamanda kestane ilkbahar donlarından da etkilenmemektedir. Kestane de kuraklıklardan dolayı meyve buruşması, bozulma ve boş meyve oluşumuna sebep olmaktadır.

    Kestane yetiştiriciliği
    Kestane yetiştiriciliği

    Uzun vejetasyon dönemine sahip olduğu için çiçek açma süresi 5-6,5 ayı bulmaktadır. Kazık köke sahip olan kestane toprağı gevşek ve geçirgen olmasını istemektedir. Ağır topraklarda hastalıklara maruz kalma şiddeti artmaktadır. Yamaç araziler kestane bahçeleri için oldukça idealdir.

    Yetişen kestane ağaçlarının budanması da oldukça önemlidir. Yapılan budama sisteminin adı ‘’Doru Dalı Budaması’’dır. Peki, Doruk dalı budaması nedir?

    • Ana dallar kuvvetli dallardan seçilir ve ağacın dört yanını kapsamalıdır.
    • Ana dalar birbirine çok yakın olmamalıdır ve aynı kökten asla çıkmamalıdır.
    • Açısı dar olan dallar kırılmaya yatkın olduğu için 50-70 derecelik açı ile budanmalıdır.
    • Yıllık sürgünler fazla kısaltılmamalıdır. Bunun sebebi sürekli sürgün oluşturmak istediğinden meyve oluşumunu geciktirmektedir. Gereken yerlerde büyümeyi engellemek için uç alma işlemi yeterli olacaktır.
    • Genç ağaçlarda fazla budama yapılmamalı bu bodurluğa sebep olmaktadır. Bu nedenle verim kayıpları yaşanabilmektedir.

    Kestane ağaçları için sulama oldukça kolaydır. Dikilen ilk yıl kestane ağaçları için toprağın nemli olması durumuna göre 2-3 kere sulanabilmektedir.

    Diğer yıllarda sulama işlemi yapmak çok zararlı bir uygulamadır. Yukarıdaki kestane yetiştirme koşulları dikkate alındığında verimli ve kaliteli mahsul elde edilmesi mümkündür.

    ÜLKEMİZDE KESTANE ÜRETİMİNİN EN FAZLA YAPILDIĞI BÖLGE

    Kestane nerede meşhur, nerenin kestanesi meşhur? Kestane hangi bölgede yetişir?
    Ülkemizde kestane üretiminin en fazla yapıldığı bölge yukarıda da söylediğimiz gibi Ege Bölgesi’dir.

    Ege Bölgesi kapsamında kestane hangi ilde yetişir dediğimizde en çok kestane üreten ilimiz Aydın’dır. Aydın ili iklim bakımından kestane yetiştirmeye oldukça elverişli bir ildir. Aydın ili Ege bölgesinde yetişen kestane ağaçlarının %70’lik kısmını karşılamaktadır.

    KESTANE NE ZAMAN OLUR?

    Yukarıda söz ettiğimiz kestane hangi mevsimde yetişir dediğimizde kışın tüketilen meyvesi ile oldukça yararlıdır. Kışın kestane mevsimi olarak da adlandırılmaktadır.

    Hem meyvesinden hem de odun olarak yararlandığımız kestane ağacı oldukça elverişli bir türdür.

    Kestane çiçeği
    Kestane çiçeği

    Kestane yetiştiriciliği, kestane yetiştirme koşulları, kestane ağacı özellikleri, kestane çeşitleri bölgelere, iklim ve türlerine göre oldukça farklılık göstermektedir.

    Genel olarak ılıman gölgelerde yetişen kestane uygun toprak ve bakım sağlandığında soğuk iklim bölgelerinde de yetişmesi mümkündür.

    KESTANE NASIL TOPLANIR?

    Kestane meyvesi ya doğal olarak dikenleri açılıp yere düşer ya da bir sırık yardımıyla toplanmaktadır.

    Yazan: Ziraat Mühendisi Buse Girginer

    Son Yazılar

    spot_img

    Önerilen Yazılar

    ×
    ×