Daha Fazla Gör

    Son Yazılar

    POLİKÜLTÜR TARIM NEDİR? FAYDALARI VE ÖRNEKLERİ

    Hızla artan dünya nüfusu günümüzde en önemli sorunlardan biridir. Gıda ve tarım örgütü (FAO) raporlarına göre her yıl 15-20 milyon ton gıda maddesine ihtiyaç duyulmaktadır.

    Dünyanın yüz ölçümü sınırlı olduğu için insanların ihtiyaçlarını karşılayacak yeni alanların tarımsal üretime açılması mümkün olmamaktadır. Bu noktada polikültür tarım önemli bir çözüm olabilir.

    Peki polikültür tarım nedir? Polikültür tarım, sınırlı tarım alanlarının verimli bir şekilde kullanarak çeşitli ürünlerin yetişmesini sağlayabilecek bir tarım yöntemidir. Bu yazımızda polikültür tarımın tanımından başlayarak polikültür üretim sistemi ve polikültür tarım örnekleri nelerdir gibi konulara değineceğiz.

    POLİKÜLTÜR TARIM NEDİR?

    Polikültür kelimesi ‘poly’ (çok) ve ‘culture’ (yetiştirme) kelimelerinin birleşmesi ile oluşmuştur. Çeşitli bitkilerin aynı tarım arazisinde bir arada yetiştirilmesi polikültür tarım nedir sorusuna cevap olarak verilebilmektedir.

    Polikültür tarım; karma tarım, karma ekim, agro – ekosistem yaklaşımı ve çoklu ürün tarımı gibi farklı isimlerle de adlandırılmaktadır.

    Polikültür tarım, doğal ekosistemlerin çeşitliliğini taklit ederek tarım arazilerinde farklı bitki ve hayvan türlerinin bir arada yetiştirilmesine olanak sağlayan bir tarım yöntemidir.

    Bu yöntem sürdürülebilir tarım yöntemleri arasında kabul edilir. Ve bu yöntem çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirliği destekler.

    Polikültür tarım, agroekolojik tarım ilkeleri doğrultusunda uygulandığında biyoçeşitliliği artırmakta, toprak sağılığını korumakta ve kimyasal girdilerin azaltılmasına katkı sağlamaktadır.

    POLİKÜLTÜR ÜRÜNLERİ

    Polikültür bitkileri bir arada yetiştirilir ve birbirlerinin büyümesini destekleyerek verimliliği artırır. Polikültür tarım örnekleri arasında şunlar vardır:

    1. Ayçiçeği: Mısır, fasulye, kabak gibi bitkilerle ekilebilir. Tohum üretimi ve toprak verimliliği için kullanılabilmektedir. Polikültür tarımda ayçiçeği yetiştiriciliği daha sürdürülebilir bir tarım sistemi oluşturmakta, toprak verimliliğini artırmakta ve zararlıları uzaklaştırabilmektedir.
    2. Su ürünleri yetiştiriciliği: Polikültür tarımda su ürünleri diğer bitkisel ve hayvansal ürünler ile birlikte yetiştirilebilmektedir. Örnek olarak balık havuzlarının tarım arazileri içerisinde yer alması veya su ürünleri ile pirinç yetiştiriciliği verilebilir. Balıkların atıklarının bitkilere doğal gübre kaynağı, bitkilerinde suyun temizlenmesine yardımcı olması fayda sağlamaktadır.
    3. Mısır: Polikültür tarımda birçok farklı bitki türüyle uyum içerisinde yetişebilir. Fasulye, kabak, marul, fındık ve biber ile ekilebilir. Fasulye azot gövdesine destek sağlar, fındık su ihtiyacını azaltabilir. Kabak ve marul toprak nemini korur.
    4. Fasulye: Mısır, kabak, marul, domates ve patates polikültür tarımda uyum içerisinde yetişebildiği bazı bitkilerdir. Mısır azot ve gövdesine destek sağlar, kabak, domates, marul ve patates toprak nemini korumayı sağlar.
    5. Domates: Fasulye, marul, biber, soğan, havuç domates bitkisinin polikültür tarımda yetişebildiği bazı bitkilerdir. Fasulye, havuç ve marul toprak nemini korumaya, soğan ve biber böcekleri uzaklaştırmaya yardımcı olur.
    6. Buğday, Yulaf, Arpa: Yonca, fasulye, nohut, kavun ve çeşitli baklagiller ile yetiştirilebilirler. Yonca, nohut ve fasulye toprağa azot sağlar. Kavun toprak nemini korur. Çeşitli baklagiller bezelye, mercimek turp gibi hastalık ve zararlı yayılmasını engelleyebilir.
    7. Meyve ağaçları: Yonca ve fasulye azot sağlaması için yetiştirilebilir. Yapraklı sebzeler toprak nemini korumak için yer örtücü bitkiler yabani otları engellemesi için yetiştirilebilir. Otlar ve sarımsak zararlıları uzaklaştırabilirken çiçekler arıları çekeceğinde tozlaşmayı sağlar. Ayrıca meyve ağaçları kendi aralarında da karma şekilde dikilebilmektedir.

    POLİKÜLTÜR UYGULAMA ALANLARI

    Polikültür tarım; tarım alanları, hobi bahçeciliği, kentsel tarım gibi alanlarda kullanabilir. Oldukça geniş bir yelpazede uygulanabilmektedir. Tarımsal arazilerde çeşitli bitki türlerinin bir arada yetiştirilmesi toprak sağlığını korur ve verimliliği artırır. Ormancılık alanında biyoçeşitliliği artırır ve toprak erozyonunu önler.

    Bahçelerde meyve ağaçları sebzeler ve otların bir arada yetiştirilmesi gıda üretimini artırır, sürdürülebilirliği teşvik eder. Kentsel tarım alanları ve hobi bahçeciliği gibi uygulama alanları da yeşil alanların oluşturulmasına katkıda bulunur. Bu şekilde çeşitli uygulama anları çevresel koruma ve sürdürülebilir gıda üretimi sağlar.

    POLİKÜLTÜR VE MONOKÜLTÜR KARŞILAŞTIRMASI

    Polikültürün bir tarım alanında birden çok bitki yetiştirilmesi olduğundan bahsettik. Monokültür de tek bir bitki türünün yoğun şekilde yetiştirildiği tarım sistemidir. Polikültür ve monokültür arasında bitki çeşitliliği, zararlı kontrolü, doğal kaynak kullanımı, toprak verimliliği ve çevresel etkiler açısından farklılıkları vardır.

    Monokültür tek bir bitki türünü büyük ölçekte yetiştirirken polikültür birden fazla bitkiyi aynı tarım arazisinde yetiştirir. Polikültür tarım zararlı organizmaların yayılmasını engellerken monokültürde tek bir tür bitki yetiştirildiğinden daha fazla zarar verebilir.

    Su ve toprak gibi doğal kaynaklar polikültürde daha dengeli bir şekilde kullanılırken monokültür de tek bir bitkiye özgü ihtiyaçlar karşılandığından kaynakların dengesi bozulabilir. Farklı bitki türleri toprağı besler. Tek bir ürün topraktan aynı besin maddelerini alır ve bu yüzden monokültür tarım toprak verimliliğini azaltır. Monokültür tarım biyoçeşitliliğe ve çevreye zarar verebilir. Polikültür tarım ise biyoçeşitliliği artırmaktadır.

    POLİKÜLTÜR TARIMIN TEMEL İLKELERİ

    Polikültür tarımının ilkesi çeşitli bitki türleri ve hayvanların uyumlu bir şekilde tarım alanlarında birlikte çalışmasıdır. Bitki çeşitliliğini artırması çeşitlilik, bitki çeşitliliği sayesinde toprağın doğal olarak zenginleşmesi doğal gübreleme, çeşitli bitkilerin olması zararlıların yayılımını engellediğinden zararlı kontrolü, çeşitli kök sistemlerinin toprağı daha iyi tutmasıyla toprak koruma ve çeşitli bitkilerin kullanılmasının su gereksinimini azaltması su kullanımı konuları polikültürün ilkeleridir. Polikültür üretim sistemi sürdürülebilir tarım modeli olarak kabul edilir.

    POLİKÜLTÜR TARIM NASIL YAPILIR?

    Polikültür tarımda ilk olarak çeşitli bitkilerin birbirleriyle ve iklim koşulları ile uygun olup olmadığına bakılır ve bitkiler seçilir. Tarım alanı da bitkilerin ihtiyaçlarına göre planlanır. Bitki yoğunluğu tarım alanının büyüklüğüne ve bitkilerin büyüme özelliklerine göre ayarlanmalıdır. Yani bitkiler birbirleri ile rekabet edemeyecekleri onun yerine birbirlerini tamamlayacakları şekilde düzenlenmelidir.

    Polikültür tarım kimyasal müdahalenin azaltılması ve doğal yöntemlerin tercihi prensibine dayanır. Bitki çeşitliliği ile zararlıların yayılması önlenmeli ve doğal düşmanlar kontrol altına alınmalıdır. Organik atıklar ile kompost yapılarak toprak verimliliğine ve kaynakların etkin kullanıma katkı sağlayarak polikültür tarımı yapılır.

    POLİKÜLTÜR TARIMIN FAYDALARI NELERDİR?

    Polikültür faydaları:

    1. Biyoçeşitliliği artırır.
    2. Hastalık ve zararlılara karşı direnç kazandırır.
    3. Toprak verimliliğini artırır.
    4. Erozyonu önler.
    5. Toprağın nemini korur. Su ve enerji kullanımını azaltabilir.
    6. Toprak verimliliğin artması elde edilecek ürün verimini de artırır.
    7. Pestisit kullanımını azaltır.
    8. Toprak ve su kirliliğini azaltarak ekosistemi korur.
    9. Çevresel sürdürülebilirliği teşvik eder.
    10. Çeşitli ürünlerin yetişmesi gelir kaynaklarını çeşitlendirir ve çiftçiye ekonomik açıdan daha güçlü bir temel sağlar.

    Polikültür tarım nedir, polikültür tarım örnekleri ve polikültür üretim sistemi üzerine yazdığımız yazımızda son olarak polikültür tarımın faydalarından bahsettik.

    Gelişen ve değişen dünyada herkese yetecek ürün elde edebilmek kadar sağlıklı ve besin değeri yüksek ürünler elde etmek de önemlidir. Kimyasal kullanımını en aza indirerek hem sağlığımız hem de çevreyi korumayı hedefleyen sürdürülebilir tarım uygulamalarını tercih edebilirsiniz.

    Yazan: Ziraat Mühendisi Aslı Nur Kasa

    Son Yazılar

    spot_img

    Önerilen Yazılar

    ×
    ×