Erozyon sözlük anlamı olarak aşınım, aşınma demektir. Daha açıklayıcı olarak erozyon nedir diye açıklayacak olursak; erozyon aşınım adı da verilen yer yüzünde bulunan kabuğun üzerindeki toprakların en başta Akarsuların etkisiyle dış etkenler sebebiyle aşınması, koparılması ve bir yerden başka bir yere taşınmasıdır.

Tarımda Erozyon ne demek diye düşünüldüğünde tarıma elverişli toprakların çölleşmesine neden olan olumsuz bir etkendir. Bu sebeple tarım arazilerinin %30’unun çölleşmesine neden olmuştur. Heyelan ile çok fazla karıştırılmaktadır. Erozyon heyelan farkı, taşınım farklılıklarından meydana gelmektedir.

Toprak aşınarak yer değiştiriyor ise erozyon, toprak kitlesel bir şekilde yer değiştirme gösteriyor ise buna da heyelan adı verilmektedir. Peki erozyon neden olur ? Doğanın oluşumundan bu zamana kadar geçen sürede oluşan doğal olaylar sebebiyle oluşan erozyon yine doğa tarafından oluşturulan toprak ile dengeli bir hale getirilmektedir.

Doğal yollarla oluşan erozyona insan eli de karıştığı vakit iş daha da hızlı bir yayılım göstermektedir. Bu şekilde oluşan erozyonlara hızlandırılmış erozyon adı verilmektedir. Oluşan erozyonların en önemli sebeplerinden birisi de toprağın taşınmasına etkili olan faktörlerde artış görülmesidir.

Tarım yapılan alanlarda büyük önem arz eden erozyon en çok hangi bölgede görülür denildiğinde, akla Fırat-Dicle, Sakarya havzası ve Kızılırmak havzaları gelmelidir. En fazla bu bölgelerde erozyon görülmektedir.

EROZYON NE DEMEK?

Toprak erozyonu nedir diye merak eden araştırmacılara, çeşitli doğa olayları sonucunda toprakların belli bir yerden başka bir yere taşınması cevabı kısaca yeterli olacaktır. Ancak genel itibariyle erozyon ne demek? Erozyon, yerkabuğunun üzerinde bulunan toprak yapısının, türlü dış etkenlerle yerinden koparılması, taşınması ve biriktirilmesidir.

Erozyon sözlük anlamı olarak aşınma, aşınım diye geçse de detaylı bir şekilde tanımı bu şekildedir. Bahsi geçen doğa olayları; rüzgâr, sel, yağış, akarsu vb. unsurlar olup jeolojik bir süreçle meydana gelmektedir. Tortulaşmanın tam tersi olarak kabul edilen erozyonun, taşıdığı malzemeye ise tortu adı verilmektedir.

EROZYON NEDEN OLUR?

Erozyon genel itibariyle bir tabiat olayıdır. Ancak daha öncede bahsedildiği gibi bazı beşerî faaliyetler erozyon oluşumunu arttırabilmektedir. Erozyon neden oluşur denildiğinde birçok doğa olayı akla gelebilir.

Erozyon neden olur sorusunu kategorilendirirsek bunlar arasında en çok bilinenler, beşerî etkinlikler, arazideki bitki örtüsünün eksik olması, su, rüzgâr, buz ve kar olan yerler, yerçekimi vs.’dir.

EROZYONUN SONUÇLARI NELERDİR?

Erozyon nedir, erozyon toprakların aşınması ve taşınması sonucunda birçok hayatsal dengeyi bozabilen bir unsurdur.

Peki erozyon ve bilinçsiz ağaç kesilmesi nedeni ile ne tükeniyor? Bu sorunun cevabı olarak ekosisteme ve kullanabildiğimiz doğal kaynaklara büyük bir tahribat bırakılması net bir şekilde söylenebilir.

Erozyonun sonuçları: Habitatların tahrip olması, iklim değişiklikleri baş göstermesi, karbon dengesi gittikçe bozulması, su kaynakları tükenebilmesi, sel oluşumunda artış gözlemlenebilmesi ve en önemlilerden birisi de toprak verimliliği gittikçe azalmasıdır.

EROZYON EN ÇOK HANGİ BÖLGEDE GÖRÜLÜR?

Ülkemizde erozyon hangi bölgelerde görülür veya diye merak eden araştırmacılar uzun zamandır çalışmalar yapmaktadır. Erozyon en çok hangi bölgede görülür sorusunun cevabı net olarak Fırat-Dicle, Sakarya havzası ve Kızılırmak havzalarıdır.

Erozyonun belli başlı bölgelerde daha fazla görülmesinin birçok nedeni vardır. Peki genel olarak erozyon nerelerde görülür, yarı-kurak ve kurak bölgelerde, aşırı tarım uygulaması veya ormansız alanlarda, deniz ve okyanus kıyılarında, inşaat sonucu doğal yüzey şeklinin çok fazla bozulduğu alanlarda, dağlık ve yamaçlı bölgelerde görülür.

EROZYONUN TARIMA ETKİLERİ NELERDİR?

Erozyon etkisiyle toprakların taşınması ve aşınması sonucunda toprak verimliliği azalacağından bitkilerin suya ve mutlak gerekli bitki besin elementlerine ulaşması zorlaşacaktır. Bu sebeple elde edilecek ürün miktarı ve kalitede düşüklük gözlemlenecektir. Toprak kaybına neden olduğundan ilerleyen zamanlar gıda sorununa neden olabilir.

Erozyon toprağın gitgide sıkışmasına neden olacağından suların akışına hız kazandıracaktır. Bu sebeple seller yüksek oranda artış gösterebilir. Ayrıca erozyonun zararları tarım alanlarında tuzlanma ve diğer zararlara yol açabilir.

Aynı zamanda sulama kanallarını tıkayabilir ve su kaynaklarının kirlenmesine ve su kalitesinde düşüşe neden olabilmektedir.

EROZYONA KARŞI ALINACAK ÖNLEMLER

Erozyon için alınacak önlemler, toprak erozyonunun oluşturacağı tahribatları azaltmak veyahut önlemek amacıyla oldukça önemlidir.

Erozyona karşı alınacak önlemler üzerinde en önemlisi ağaçlandırma ve ormancılıktır. Ağaçlar kökleri vesilesi ile toprakları sıkıca tutacağından erozyonun oluşumunu azaltabilir.

Özellikle eğimli olan arazilerde, rüzgâr ve suyun etkisiyle toprakların taşınmasını yüksek oranda engeller. Aynı zamanda eğimli olan bu arazilerde teraslama sistemi yapılması yine toprak kaybını yüksek oranda engellemektedir.

Peki bunlar dışında erozyonu önlemek için neler yapabiliriz? Erozyon bariyerleri kullanılmalı, inşaat çalışmalarında erozyona neden olmayacak şekilde tüm tedbirler alınmalı, rüzgâr kırıcılar kullanılmalı ve drenaj ve su yönetimi optimum şekilde yapılmalıdır.

EROZYON VE HEYELAN FARKI

Erozyon ve heyelan iki farklı terim olmasına rağmen benzer özellikler gösteren doğal süreçlerdir. Erozyon heyelan farkı ince bir çizgiden ibarettir.

Erozyon toprağın yavaş yavaş aşınarak taşınma süreciyken, heyelan yerçekiminin etkisiyle hızlı bir şekilde oluşan kaya veyahut toprakların kayması ve taşınmasıdır. Kısacası toprak aşınarak bir yerden yer bir yere taşınıyor ise erozyon, toprak kitlesel bir şekilde bir yerden bir yere taşınıyor ise buna da heyelan adı verilmektedir.

Erozyon sözlük anlamı olarak da halk dilinde olarak da günümüzde büyük bir önem arz etmiş bir doğal süreçtir. Erozyon nedir sorusuna net bir şekilde cevap verildiği bu metinde, bu doğa olayına karşı sıkı tedbirler alınması gerektiği önemle vurgulanmıştır. G

ünümüzde farklı bölgelerde farklı şekilde tanımlanan erozyon ne demek diye sorulduğunda birbirinden ayrı cevaplarla karşılaşılabilmektedir.

Bu olayı diğer doğal afetlerden ayırmamalı, tedbirlere sıkı sıkı tutunulmalıdır. Erozyon ve heyelan farkı birbirinden gözetmeksizin önlemleri birbirine büyük oranda benzemektedir.

Erozyon neden olur ve kendi arazimde bu riskle karşı karşıyayım diyorsanız, profesyonel bir destek almanızda yarar vardır. Erozyon en çok hangi bölgede görülür ve nasıl mücadele edebilirim diyen arazi sahipleri, arazi özelliklerini iyice benimsemeli ve erozyon görülen alanlarla örtüşüp örtüşmediğine karar vermelidir.

Yazan: Ziraat Mühendisi Berke Çığır