Hibrit tohum denilince, tüketicilerin aklında ne kadar yanlış da olsa genetiği değiştirilmiş meyve ve sebzeler canlanıyor. Üretici kimse hibrit tohumu verimle bir tutarken, tüketici ise buna tedirginlikle yaklaşıyor.

Peki hibrit tohum nedir, hibrit tohum ne demek gibi soruların cevaplarını öğrenerek melez tohum ve hibrit tohum üretimi konularından bahsederek yazımıza başlayabiliriz.

HİBRİT TOHUM NEDİR?

Hibrit; iki tür arasında yapılan birleştirmeler sonucunda ortaya çıkan yavru anlamını taşımaktadır. Melez olarak da tanımlanabilir. Bu tohumların yapılmasının amacı daha kaliteli, verimli ve sağlıklı ürünlerin elde edilmesidir. Elde edilen bu melez tohumlar, belirli çalışmalar sonucunda saf anne ve saf baba hatlarına ulaşılmasında katkı sağlamışlardır.

Bu ulaşılan tohumlara da hibrit ya da F1 tohum ismi verilmektedir. Hemen hemen birçok meyve ve sebzenin hibrit tohum çeşitleri bulunmaktadır. Örneğin; lahana, patlıcan, kavun, ıspanak, karpuz…

HİBRİT TOHUM NE İŞE YARAR?

Hibrit tohumun yapılmasındaki amaç, aynı türdeki tohumların en iyi ve göz alıcı özelliklerini uzun süren bilimsel çalışmalar sonucunda ortaya koyarak en çok istenilen tohuma ulaşmaktır. Dolayısıyla bu tohumun en kaliteli ürünleri meydana getirdiği söylenebilir. Aynı zamanda lezzetiyle ve raf ömrünün uzun olmasıyla üreticilerin tercihi durumuna gelmişlerdir.

HİBRİT TOHUM NASIL ANLAŞILIR?

Piyasada bulunmakta olan, pakete giren ve üzerinde markası bulunup aynı zamanda 5553 sayılı tohumculuk kanununa uygun olarak hazırlanmış ve ilaçlanmıştır, yemeklik olarak ve hayvan yemi olarak kullanılamaz yazısı bulunduran bütün tohumlar hibrit tohum olma özelliğini taşımaktadır.

MELEZ TOHUM VE GDO’LU TOHUM FARKI

GDO kısaltmasının açılımı, genetiği değiştirilmiş organizmadır. Bu genetiğiyle oynanmış tohumlar tamamıyla laboratuvar ortamında ortaya çıkarılan yapay tohumlardır. Bu tohumlar zirai anlamda hayvanlara, zararlılara ve mevsimsel olumsuzluklara karşı dayanıklıdır. İçerisinde barındırdıkları kimyasallar sebebiyle raf ömürleri uzundur ve normal bir tohumdan daha çok ürün verme özelliğine sahiptirler. Meyvelerinden alınıp ekilen tohumlar tekrar çıkmaz ve ekildikleri toprakların yapılarını uzun vadede değiştirerek, toprağı verimsiz bir hale getirmektedir.

Hibrit tohumlar, GDO’lu tohumlar gibi laboratuvarda elde edilmemektedir. Bitkilerin tozlaşmasıyla elde edilen bu tohum çeşidinin denemeleri genellikle sera ortamında yapılır. İçlerinde kimyasal bulunmadığından dolayı uygulama yapılan toprağa zarar vermez, aynı zamanda ekolojik dengeyi korur. Meyvelerinden alınan tohumlar ekildiğinde ise aynı şekil ve tip olmasa da anne ve baba karakterinde farklı tir ve tipte ürünler meydana gelebilmektedir.

HİBRİT TOHUM SAĞLIĞA ZARARLI MI?

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca sunulmuş olan Tohumda Doğru Bilinen Yanlışlar belgesine istinaden, hibrit tohumun insan sağlığına hiçbir zararı bulunmamaktadır. Hibrit tohum zararları dahilinde herhangi bilimsel bir veriye ulaşılmış değildir. Ayrıca hibrit tohumlar içlerinde herhangi bir kimyasal barındırmadığından toprağa da zararı bulunmamaktadır.

MELEZ TOHUM NASIL ÜRETİLİR?

Melez tohumların üretimi serada, özel olarak izole alanlarda yapılmaktadır. İzolasyonun yapılma amacı ise doğal tozlaşmanın önlenmesidir. Domates, patlıcan, biber, karpuz gibi bitkiler viyole tohum ekimi yöntemiyle ekilirse üretimi hızlanarak, dikimi kolaylaşmaktadır.

Hibrit tohum elde edilmek istenen bir domates üzerinden örneklenirse, baba bitki anne bitkiden 10 gün önce dikiliyor. Hibrit süresi boyunca domates üzerinde açmış çiçek bulundurulmuyor ve kesilen çiçeklerle bitki hadım ediliyor. Açmamış çiçekler ise melezlemede görev üstleniyor. Açmamış çiçek yaprakları ise elle toplanıyor. Babalardan alınmış olan tozlar, dişi organlara sürtünme yoluyla yapıştırılıyor ve ardından çiçekten çıkmış olan bu tohumlar, hibrit yani melez oluyor. Uzun zamanlar saflaştırma işlemleri yapılarak en kaliteli hibrit tohum örnekleri seçiliyor. Bu seçilmiş olan tohumlar ise çoğaltılma işleminin ardından piyasaya sunuluyor.

HİBRİT TOHUM KULLANIMININ AVANTAJLARI

Hibrit ya da melez tohum, tarım sektörünün gelişmesinde önemli bir yere sahiptir. Bu alanda yaygın bir şekilde kullanılmakta olan bir tohum türüdür. Hibrit tohum kullanımının avantajlarını şu şekilde sıralayabiliriz:

• Çiftçilerin yani üreticilerin daha yüksek verim elde etmesine yardımcı olur.
• Uzak mesafelere taşınması çok daha kolaydır.
• Hibrit(melez) tohumlar hava koşullarına karşı dayanıklılık gösterebilmektedir.
• Hibrit tohumlarla elde edilen sebzeler ve meyveler, renk, şekil ve boyut açısından daha fazla birbirine benzerlik göstermektedir.
• Hibrit tohumlar sayesinde elde edilmiş olan sebzeler ve meyveler daha uzun raf ömrüne sahiptir.
• Melezleme sonrasında oluştukları için hibrit tohumlardan elde edilmiş olan ürünler daha çok dayanıklıdır.

Hibrit tohumlar, tarımsal üretimde kullanılmakta olan özel olarak üretilen melez tohumlardır. Bu melez tohum, farklı ebeveyn bitkilerin çaprazlanmasıyla elde edilirler ve istenilen özelliklerin kombinasyonunu sağlarlar. Hibrit tohum üretimi genellikle belirli avantajları bulundurmaktadır, bunlar arasında yüksek verimlilik, kaliteli meyve ya da sebzelerin üretilmesi gibi faktörler yer almaktadır. Tarım şirketleri veya tohum şirketleri tarafından üretilerek çiftçilere satışı yapılmaktadır.

Hibrit tohumlar, tarım endüstrisinde çok yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunun nedeni ise istikrarlı ve öngörülebilir sonuçlar sağlamasından kaynaklanmaktadır. Fakat, bazı hibrit bitkilerin kendi kendine tohum üretme yetenekleri bulunmadığı için, her yıl yeni tohum satın alınması gerekebilir.

Bugün piyasaya bakılacak olunursa, rakamsal olarak hibrit tohum fiyatları önemli sonuçları ortaya koyabilmektedir. Ürün kalite ve üst düzey standartlarıyla beraber önemli çözümler sağlanarak iyi bir noktaya taşınmaktadır. Yazımızın sonuna gelirken hibrit tohum nedir, hibrit tohum ne demek sorularına yanıt olduğumuzu umuyoruz.

Ayrıca bu tarz konular ilginizi çekiyorsa sitemizde yer alan “Modern Tarımda Bitki Anaçlarının Rolü” adlı  makalemize de göz atabilirsiniz.

Yazan: Şehir Plancısı Elif İrem Demirbaş