Eğer insektisit nedir diye merak ediyorsanız, insektisitler böceklerle mücadele amacıyla kullanılan toksik maddeler arasında sınıflandırılır.

Kültür bitkilerinde sıkça rastlanan zararlılara karşı etkin madde sağlayan insektisit ilaçlar, ekinlerin hastalanmasını ve hastalıkların yayılmasını önleyici olarak görülmektedir.

Çevrede olumsuz etki bırakması sebebiyle, günümüzde daha bilinçli kullanılsa da, insektisit böcek ilaçları kullanımı modern tarımda tartışmalara sahne olmaktadır.

İNSEKTİSİT NEDİR?

Böcekleri öldürmek amacıyla kullanılan toksit maddelere insektisit denir. Bu çeşit maddeler genel olarak kültür bitkilerini istila eden zararlıları kontrol etmek veya belirli yerlerde hastalık taşıyan böcekleri ortadan kaldırmak için kullanılmaktadır.

İNSEKTİSİT NE İŞE YARAR?

İnsektisitler, zararlıların azaltılmasına yardımcı oluyor. Bu sayede tarımda oluşan verim kayıplarının önüne geçilebiliyor. İnsektisitlerin dar ve geniş spektrumlu türleri bulunuyor. Bu sebeple tek bir türe veya geniş zararlı topluluğuna zarar vermesi için insektisit veya insektisit kombinasyonları kullanılabiliyor. Kısa zamanda böcekler üzerinde etki göstermesiyle beraber insektisitler ayrıcalıklı konuma geliyor.

İNSEKTİSİT GRUPLARI

İnsektisitler, zararlı böcekleri kontrol altına almak için kullanılan kimyasal maddelerdir. Farklı etki mekanizmalarına ve kimyasal yapıya sahip çeşitli insektisit grupları bulunmaktadır.

BAKTERİLER

Hassas türlere uygulandığında larvanın mide çeperine etki göstererek osmotik dengeyi bozar, ağız parçalarını ve mideyi paralize ederek beslenmesini durdurur. Birçok Lepidoptera larvalarına karşı etkili bir şekilde kullanılabilen mikrobiyal insektisittir. İnsanlara ve faydalı faunaya etki göstermez.

Kullanılacak yüzeyin iyice ilaçla kaplanması önerilmektedir, çünkü preparattaki bakterinin yayılma özelliği yoktur. Herhangi fitotoksik bir etki göstermez. Süs bitkilerine, tütün, meyve ağaçlarına, pamuk ve soya fasulyesine uygulanabilir.

BENZOİL ÜRE TÜREVLERİ

Mide zehiri olarak etkili olan bir insektisittir ve böceğin kitininde birikim yapmaktadır. Sistemik etkisi ve bitki dokusuna penetrasyon özelliği bulunmamaktadır. Yaprak yiyici larvalara ve yaprak güvelerine karşı kullanımı önerilir. Ayrıca kültür mantarlarındaki zararlı sineklere karşı örtü toprağına karıştırılması fayda sağlamaktadır. Toprakta bozulması 7 günden daha kısa sürede gerçekleşmektedir.

KARBAMATLAR

Aldikarb ve bendiokarb olmak üzere iki çeşittir. Aldikarb, toprak uygulaması yapılmış olan, kolinesteraz inhibitörü sistemik etkili bir pestisittir. Akar, nematod ve böceklere karşı kullanımı önerilmektedir. Aktif maddenin granülden çıkması için toprağın nemli olması gerekmektedir. Bu sebeple uygulama sonrasında sulama ya da yağmurlama gerekmektedir.

Kökler tarafından alınır, hızlı etkilidir ve kalıcılık süresi 84 günden fazladır. Bu sebeple ülkemizde sebze ve meyvelerde kullanılmasına müsaade verilmemektedir. Pamuk zararlılarına önerilir.

Kuşlar için çok zehirli; balıklara zehirli, bal arılarına ise zehirsizdir. Bendiokarb, mide ve temas yoluyla etkili olan kolinesteraz inhibitörü bir insektisittir, bazı ürünlerde sistemik etkiye de sahip olmaktadır.

Sinek, sivrisinek, hamamböceği ve karınca gibi halk sağlığına zararlı, endüstri ve depo zararlılarına karşı oldukça etkisini göstermektedir. Tarımda bazı yaprak zararlılarına, genellikle mısır ve şekerpancarındakilere ve toprak zararlılarına karşın granül formülasyonları ile tohum ilaçlamaları biçiminde kullanılmaktadır.

ORGANOFOSFAT GRUBU İNSEKTİSİTLER

Organofosfaftlar çok yönlü böcek öldürücülerdir. Bu sınıfta yaygınca parathion ve malathion kullanılmaktadır, bunların haricinde diazinon, naled, metil parathion ve dichlorvos da kullanılmaktadır. Özellikle bitki suyuyla beslenen yaprak biti ve akar gibi emici böceklere karşı etkili olurlar. Genellikle geniş spektrumlu ve oldukça etkilidir, ancak insanlara ve çevreye toksik olabilir.

ORGANİK KLORLU İNSEKTİSİTLER

Organik klorlular; yapılarında, karbon, hidrojen ve klor atomlarını bulunduran bir gruptur. DDT, aldrin, dieldrin, heptachlor, endosulfan, lindane, endrin bu gruba örnek verilebilir.

Genellikle gaz kromatografisiyle analiz edilmektedirler. Çevreye verdikleri zararlar sebebiyle bu grubun üyelerinin kullanımı yasaklanmaktadır. Temas ve solunum yolu ile etkilerini gösterirler.

PİRETRİN VE SENTETİK PİRETROİDLER

Piretroitler; chrysanthemum çiçeklerinden elde edilmiş olan doğal bileşikler içeren piretrinlerin sentetik analoglarıdırlar. Piretrinlere kıyasla ışığa karşı duyarlılıkları oldukça azaltılmış, dayanıklılıkları artırılmış olan bileşiklerdir.

Sinir hücrelerini bloke ederek zehirlilik etkilerini gösterirler. Sıcak kanlılara karşı toksik etkisi oldukça düşüktür. Memeli vücudunda birikmeden dışarıya atılır. Doğada kolayca parçalanabilmektedir.

DİĞER AJANLAR

Neonikotinoidler, makrolitler, fenilpirazol grubu, biyolojik insektisitler gibi başka insektisit türleri de bulunmaktadır.

İNSEKTİSİT NASIL KULLANILIR?

İnsektisit nedir, sorusunun yanıtını verdik. Peki şimdi nasıl kullanıldığına bakalım. İnsektisit böcek ilacı kullanımı yapılırken, ilaçlama suyunun insektisit kararlılığını etkilediği bilinmektedir. Bazik ortamlar, insektisiti etkisizleştirebileceği için su pH’ına dikkat edilmesi gerekmektedir.

Çiftçilerimizin ilaçlama yapmadan önce kullanacakları suyun pH derecesini bilmesi önerilmektedir. Birçok insektisit için ideal olan pH derecesinin 5.5-6.5 olduğu belirtilmektedir.

İnsektisit veya fungusitin uygulanacağı esnada hedefin tamamının kaplanabilmesi için küçük damla üreten, hedefe yönlendirilen memelerin seçimi tavsiye ediliyor. Yer aletlerine, yaprak altı meme takılması işlemiyle yaprakların alt yüzeyleri de insektisit ilaçlar ile ilaçlanabilmektedir.

İlaçlamanın rüzgârsız ve serin bir havada yapılması önemlidir. Zararlıların yoğunluğuna uygun olarak ilaçlama sıklığı belirlenmektedir. Küçük alanlar için fitotoksite testi yapılması ve hazırlanan karışımın beklenmeden kullanılması önem arz etmektedir. Her uygulama öncesinde ise insektisit tarım ilacı kullanım talimatlarını okumalısınız.

İNSEKTİSİT ZEHİRLİ Mİ?

İnsektisitler belirli bir toksisiteye sahip olup hem insanlar hem de çevre için potansiyel tehlikeler oluşturabilir. Ancak, doğru kullanım ve güvenlik önlemleri ile bu zirai ilaç türlerindeki riskler minimuma indirilebilir. Uygulama sırasında etikette belirtilen talimatlara uyulması, kişisel koruyucu donanım kullanılması ve insektisitlerin doğru şekilde saklanması ve imha edilmesi hem insan sağlığını hem de çevreyi koruma açısından son derece önemlidir.

İNSEKTİSİT HANGİ BÖCEKLERİ ÖLDÜRÜR?

Çeşitli insektisitler, farklı böcek türlerine karşı etkilidir ve her biri belirli bir böcek grubunu hedef alır. Organofosfatlar; yaprak bitleri (aphids), tırtıllar, kırmızı örümcek akarı, karıncalar, sivrisinekler, hamam böcekleri.

Karbamatlar; yaprak bitleri (aphids), tırtıllar, beyaz sinekler, hamam böcekleri, karıncalar, çekirgeler. Piretrum ve Piretroidler; sivrisinekler, hamam böcekleri, karıncalar, pireler, uçan böcekler (örneğin sinekler), yatak böcekleri, tırtıllar vb.

İNSEKTİSİTLERİN BİTKİLERE FAYDALARI VE ZARARLARI

İnsektisitler, bitkileri zararlı böceklerden korumak için yaygın olarak kullanılırlar. Ancak, doğru kullanılmadığında veya aşırı kullanıldığında bitkiler ve çevre üzerinde olumsuz etkilere yol açabilirler.

Faydaları; insektisitler, bitkileri yaprak bitleri, tırtıllar, böcekler ve diğer zararlılardan koruyarak bitki sağlığını ve verimliliğini artırır. Zararlılar tarafından zarar gören bitkilerde verim düşer. İnsektisitler, zararlı popülasyonunu kontrol ederek ürün verimini korur ve artırır.

Zararlı böcekler bitkilerin yapraklarını, meyvelerini veya köklerini yiyerek hasara neden olabilir. İnsektisitler, ürün kalitesini koruyarak pazar değerini artırmayı sağlamaktadır. Bazı böcekler bitki hastalıklarının taşıyıcısıdır. İnsektisitler, bu taşıyıcı böcekleri kontrol ederek bitki hastalıklarının yayılmasını önler.

Zararları; Yanlış dozajda veya yanlış zamanda uygulanan insektisitler bitkilerde yanıklık, lekelenme ve büyüme geriliği gibi zararlı etkilere yol açabilir. Fitotoksik etkiler bitkilerin sağlıklı büyümesini engelleyebilir ve verimliliğini düşürebilir.

Arılar ve diğer polinatörler gibi faydalı böcekler de insektisitlerden zarar görebilir, bu da tozlaşmayı ve dolayısıyla ürün verimini olumsuz etkileyebilir. İnsektisitler toprağa sızabilir veya su kaynaklarına karışarak çevresel kirliliğe yol açabilir. Bu, hem ekosisteme zarar verir hem de su kalitesini düşürür.

İNSEKTİSİT KULLANIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

İnsektisit kullanımı, dikkat ve özen gerektiren bir süreçtir. Doğru insektisit seçimi, uygun dozaj ve uygulama teknikleri, kişisel koruyucu donanım kullanımı, çevresel önlemler ve doğru depolama ve atık yönetimi, hem zararlı kontrolünü etkili hale getirir hem de insan sağlığı ve çevre üzerindeki olumsuz etkileri en aza indirir. Bu kurallara uymak, güvenli ve sürdürülebilir bir zararlı yönetimi için şarttır.

İnsektisit nedir, insektisitler ilaçlar, bitkileri zararlılardan koruma konusunda önemli faydalar sağlar, ancak bilinçsiz ve aşırı kullanımı bitkiler, çevre ve faydalı organizmalar üzerinde zararlı etkilere yol açabilir. İnsektisit böcek ilacı etkili ve güvenli kullanıldığı taktirde, bütünleşmiş zararlı yönetimi stratejileri ile desteklenmeli ve çevresel etkiler dikkate alınarak uygulanmalıdır.

Ayrıca pestisitler ile ilgili daha fazla bilgi için sitemizdeki “Pestisit Nedir? Nasıl Kullanılır? Çeşitleri ve Zararları” adlı rehberimize de göz atabilirsiniz.