Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) Enstitüleri tarafından, kuraklığa dayanıklı 30 ekmeklik buğday, 12 makarnalık buğday ve 19 arpa çeşiti geliştirilerek üreticinin hizmetine sunuldu.
TARIMSAL KURAKLIKLA MÜCADELE EYLEM PLANI
Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, bir yandan “Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı”na ilişkin hazırlıklar devam ederken bir yandan da TAGEM bünyesinde faaliyet gösteren enstitülerce, değişen iklim ve toprak koşullarında dahi yüksek verim ve kalite elde edilmesini sağlayacak tohumlar için ıslah çalışmaları sürdürülüyor.
30 EKMEKLİK, 12 MAKARNALIK BUĞDAY ÇEŞİDİ GELİŞTİRİLDİ
Bu kapsamda Araştırma Enstitüsü Müdürlüklerin’ce kuraklığa tolerantlı (uyumlu) 30 ekmeklik buğday, 12 makarnalık buğday ve 19 arpa çeşidi geliştirilerek üreticinin istifadesine sunuldu.
Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü’ne bağlı olarak 2010’da kurulan ve dünyada üçüncü sırada bulunan Kuraklık Test Merkezi’nde on binlerce materyal morfolojik, fenolojik ve fizyolojik testten geçiriliyor. Merkezde bugüne kadar 19 çeşit, testlerden başarıyla geçerek tescil edildi.
Tescil edilen çeşitler son yıllarda özel sektöre ve Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ne (TİGEM) devredilerek tohum çoğaltma çalışmaları yapılıyor.
Bu çeşitlerden TANER ve BOZKIR’da, kuraklık dayanımı ve yüksek su kullanım etkinliği özellikleri sayesinde kuruda ekilen mevcut çeşitlere göre verimde yüzde 15-20 artış sağlandı. Kalite açısından TANER’de elde edilen artış yüzde 250, BOZKIR’da yüzde 200 oldu.
TİGEM’e devredilen SELÇUKLU ise daha yüksek verim ve kalite özellikleriyle piyasaya sunulacak.
TÜM TÜRKİYE’DE YAYGINLAŞTIRILACAK
Kuraklığa dayanıklı çeşitlerin tüm Türkiye’de yaygınlaştırılması hedefleniyor. Mevcut yayılma hızı dikkate alındığında, geliştirilen çeşitlerin kullanım oranının yakın zamanda ekmeklik buğday ekiliş alanlarında önemli bir düzeye ulaşması bekleniyor.
Kuraklıkla mücadelede çeşit geliştirme yanında koruyucu toprak işleme ve doğrudan ekim uygulamalarının yaygınlaştırılması için de ülke genelinde TAGEM ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) destekli projeler yürütülüyor. Bu çalışmalarla üreticilerin toprak hazırlama masrafları azaltılarak girdi maliyetleri düşürülüyor. Ayrıca toprak işlenip parçalanmadığından topraktaki nem muhafaza edilerek kuraklığın etkisi azaltılıyor. Yapılan çalışmalarla bu sistemi kullanan üretici sayısı ve doğrudan ekilen alanlar artıyor.
KURAKLIĞA DAYANIKLI NOHUT ÜZERİNDE ÇALIŞILIYOR
Geçen yıl teklif edilen ve TAGEM-Doğu Akdeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’nün 2023-2027 döneminde yürüteceği “Kuraklık Stresine Dayanıklı Nohut Genotiplerinin Geliştirilmesi Projesi” ile kuraklığa dayanıklı, üreticilerin ve pazarın isteklerine uygun yeni nohut çeşitlerinin geliştirilmesine çalışılıyor.
HAYVANCILIKTA KABA YEM ÇALIŞMALARI
Kaba yem ihtiyacının giderilmesine yönelik olarak da kuraklığa toleranslı yem bitkisi (Macar Fiğ, Otlak Ayrığı, Kılçıksız Brom, Korunga gibi) çeşit geliştirme çalışmaları sürdürülüyor.
Orta Anadolu ve geçit bölgelerine uygun kurak koşullara dayanıklı iki çeşit Aksoyak ve Özcan Macar Fiğ çeşitleri 2020’de geliştirildi. Kuru şartlarda yürütülen yonca çalışmaları, yonca ıslah projesi çerçevesinde yapılıyor.
Çok su tüketen ve 8-10 ton silaj elde edilen silajlık mısıra alternatif olabilecek silajlık yulaf ve tritikale geliştirme çalışmaları sonucunda, dekara 7 ton silaj elde edilebilen yulaf ve tritikale çeşitleri geliştirildi.
Enstitülerde ayrıca “Soyada Verim ve Kalite Özellikleri Bakımından Üstün, Kuraklığa Toleranslı Genotiplerin Geliştirilmesi (2021-2023 )” başlıklı TÜBİTAK projesi yürütülüyor. Proje sonunda kurağa tolerant soya çeşitlerinin geliştirilmesi bekleniyor.
TAGEM-üniversite işbirliğiyle “Kurağa Dayanıklı Hibrit Şeker Pancarı Çeşit Geliştirme Projesi” de devam ediyor. Proje sonunda kurağa tolerant şeker pancarı çeşitlerinin geliştirilmesi öngörülüyor.