Daha Fazla Gör

    Son Yazılar

    KÜLLEME HASTALIĞI NEDİR? NASIL MÜCADELE EDİLİR?

    Dünya genelinde ve ülkemizdeki bitkilerde külleme hastalığı, farklı bölgelerde ve iklim koşullarında farklı bitki türlerinde görülmektedir. Külleme hastalığı, bitkilerde sıkça görülen fungal yani mantar kaynaklı bir hastalıktır.

    Bu mantarların Erysiphe, Podosphaera, Oidium, Leveillula gibi farklı mantar etmenleri vardır. Farklı bitki türleri, külleme hastalığına karşı farklı hassasiyet gösterebilir, bu nedenle Külleme hastalığı tedavisi bitki türünüze uygun şekilde külleme hastalığıyla mücadele yöntemleri uygulayarak tedbirler almak önemlidir. Meyve ve sebze üretiminde ciddi ekonomik kayıplara neden olabilir.

    KÜLLEME HASTALIĞI NEDİR?

    Külleme hastalığı, bitkileri etkileyen bir mantar hastalığıdır. Bu hastalık genellikle bitkilerin yaprakları üzerinde beyaz veya gri renkte tozlu kaplamalar şeklinde görülen mantar sporlarıyla kendini gösterir. Küllenme hastalığı oluşumu, çeşitli mantar türleri tarafından neden olur.

    Bu mantarlar bitki dokularında yaşar ve çoğalırlar. Külleme hastalığı genellikle nemli ve serin hava koşullarında yayılır. Mantar sporları, enfekte bitki artıkları veya hastalıklı bitkilerden rüzgâr, su damlacıkları veya böcekler aracılığıyla sağlıklı bitkilere taşınabilir. Mantar sporları, sağlıklı bitki dokularına ulaştığında çimlenir ve enfeksiyon başlar.

    KÜLLEME HASTALIĞI BELİRTİLERİ

    Külleme hastalığı belirtileri bitkinin türüne, hastalığın yaygınlık derecesine göre ve hastalık etmenine bağlı olarak değişmektedir. Hastalığın en yaygın ve en belirgin belirtisi bitkilerin yapraklarında beyaz veya gri renkli bir tabakanın oluşmasıdır bu tabaka genellikle Tozlu kaplamalardan oluşmaktadır.

    Bu kaplamalar hastalığın yani mantar sporlarının biriktirdiğim yerlerdir. Yapraklarda oluşan bu tozlu kaplamalardan ayrı olarak enfekte olan yapraklar sararabilir veya solabilirler.

    Bu durum bitkinin genel görünümünü olumsuz etkiler. Kulleme şiddetli enfeksiyon durumlarında yapraklar dökülebilir. Bazı bitki türlerinde külleme hastalığı çiçeklerin ve meyvelerin gelişimini olumsuz etkileyebilir. Bu durum meyve kalitesini düşürebilir veya verimi azaltabilir.

    KÜLLEME HANGİ BİTKİLERDE GÖRÜLÜR?

    Bitkilerde külleme hastalığı ülkemizde birçok farklı bitki türünde yaygın bir şekilde görülen bir mantar hastalığıdır. Bu hastalık bitkilerin çiçeklerinde, saplarında, yapraklarında hatta meyvelerin üzerlerinde bulunur.

    Beyaz veya gri toz şeklinde görülen mantar sporları sayesinde hastalığın bitkide bulaşık olduğunu gözlemlemekteyiz. Külleme hastalığı birçok önemli kültür bitkilerini ekonomik yönden etkilemektedir.

    Üzümlerde külleme hastalığı yaprakları gövdesi ve üzüm salkımlarını toz halinde kaplayarak bitkinin kurumasına neden olmaktadır. Bağlarda külleme gözükmeye başlandığı anda mücadeleye başlanmalı. Halk arasında bag kullemesi olarak veya bagda kulleme olarak anılmaktadır. Üzümde külleme verim ve kalite kaybına neden olmaktadır.
    Elma ve armut gibi çok yıllık ağaçlarda gözüken elma küllemesi ağaçların büyümesini ve meyve verimini olumsuz etkilemektedir meyve kabuklarında lekeler görülebilir kalitesiz meyve üretimine neden olabilir. Elmada külleme gözükmeye başlandığı gibi mücadele edilmeli.

    • Solanum ailesinden olan patates, patlıcan, biber ve domates bitkilerinde görülür. Ayrıca solanum bitkilerinde domates külleme ve biberde külleme hastalığı görülmektedir. Domates küllemesi yaprakları üzerinde beyaz toz benzeri bir tabaka şeklinde lekeler oluşturmaktadır. Bu lekeler zaman içinde büyür ve yaprakları örterek fotosentez kapasitesini düşürür. Patlıcanda külleme hastalığı belirtisi meyvede lekelenmeler halinde de gözükmektedir.
    • Kabakgillerde külleme hastalığı kabakgiller olan kabak, hıyar, kavun ve karpuz gibi bitkilerde görülmektedir. Hıyarda külleme ve kavunda külleme yapraklarında ve meyvelerinin üzerine toz halinde örter verim ve kalite kaybına neden olur. Karpuzda külleme hastalığı toprakla temas eden kısımlarda çürüme meydana getirir.
    • Süs bitkilerinde, gul kullemesi yaygın gözükmektedir. Bu yüzden çiçeklerde külleme hastalığı nasıl geçer sorusu sürekli sorulmaktadır. Çiçeklerde külleme hastalığı görülmeye başlandığı zaman mücadeleye başlanmalıdır. Güllerde külleme hastalığı doğal mücadele yöntemleri tercih edilmelidir.
    • Sert çekirdekli meyveler olan zeytin şeftali, erik, vişne ve kayısı gibi ağaçlarda görülmektedir. Şeftali küllemesi meyvelerinde şekil bozuklukları ve meyve kabuk dökümleri ve renk değişiklik görülmektedir. Zeytinde külleme verim ve kalite kaybına neden olur.
    • Sert kabuklu meyveler olan badem fındık ve cevizde görülür. Fındık külleme hastalığı, yapraklarda, meyvelerde veya ağaç kabuğunda lekelerin oluşması ile kendini gösterir. Fındıkta külleme Lekeler zamanla büyüyebilir, meyvelerin kabuğunda çatlaklar veya çürümeler oluşabilir
    • Narenciye ağaçları olan limon, portakal, mandalina gibi meyve ağaçlarında yapraklar ve meyveler kahverengi veya siyah lekeler görülmektedir bu lekeler zamanla meyvede çöküntü meydana getirir.
    • Yaprakları yenen sebzelerde ise marul, ıspanak, pazı gibi yaprak yüzeyini sarımsağı ve gri lekeler oluşturmaktadır.
      Bamya küllemesi hastalığın, toz benzeri lekeler görülür. Bitkinin genel büyümesini ve meyve verimini olumsuz etkileyebilir.
    • Çilek küllemesi, çilek bitkilerini etkileyen ve çilek yapraklarında beyaz, toz benzeri lekelerin oluşmasına neden olan bir hastalıktır.

    Bu bitkiler de Külleme hastalığına neden olan mantarların Erysiphe, Podosphaera, Oidium, Leveillula gibi farklı etmenler farklı bitkilerde hastalığa neden olmaktadır.

    Ayrıca bitkilerin gelişim dönemlerine ve iklim koşullarının yağışlı ve nemli geçmesi hastalığı şiddetlendirmektedir.

    KÜLLEME HASTALIĞI İLE NASIL MÜCADELE EDİLİR?

    Bitki hastalıklarıyla mücadele, farklı yöntemlerin ve stratejilerin kullanılmasıyla gerçekleştirilen iyileştirme yöntemleridir.

    Külleme hastalığıyla mücadele yöntemleri, bitki hastalıklarının türüne, etkilediği bitkilere ve yetiştirme koşullarına göre farklılık gösterebilir. Genel olarak bitki hastalıklarıyla mücadele kültürel ve kimyasal mücadele yöntemleri kullanılmaktadır.

    KÜLTÜREL MÜCADELE YÖNTEMLERİ

    Kültürel mücadele yöntemleri bitkilerin yetiştirilmesi sırasında alınan önlemleri içeren çevreye karşı duyarlı ve aynı zamanda hastalıkların yayılmasını engelleyen ve riskini azaltan bir mücadele yöntemidir.

    Hastalığın yayılışını engellemek için bahçenizde veya tarlanızda enfekte olmuş veya ölü bitki materyallerini kültür bitkilerine zarar vermemeleri için toplanmalı uygun bir şekilde imha edilmelidir böylelikle düzenli temizlik yapıldığı için hastalığın yayılma riski azalacaktır.

    Hastalığın ortaya çıkmasının bir başka sebebi ise bitkilerin fazla sık dikilmesi ile bitkilerin hava almada eksiklik yaşayarak hastalığın yayılmasını kolaylaştırmaktadır. Bu yüzden ekim normu doğru ayarlanarak bitkilerin sağlıklı büyümesi sağlanmalıdır.

    Hastalığın ortaya çıkmasını tetikleyen bir diğer neden ise papağan ve naaşının iyi olması ve besin içeriğinin yetersiz olması bitkilerin genel sağlığını zayıflatmaktadır. Dirençli bitki çeşidinin seçilmesi hastalığa karşı etkili bir savunma mekanizması sağlayabilir.

    Bitkilerde külleme hastalığı bitkilerin aşırı sulanması veya düzensiz sulaması hastalık etmeninin yayılmasını kolaylaştırmaktadır.

    Doğru sulama yöntemiyle bitkilerin sağlıklı bir şekilde stressiz büyümesini sağlayabiliriz. Ayrıca enfekte zarar yöntemi ile kimyasal mücadele yerine biyolojik fiziksel ve kültürel alternatif birleştirerek hastalığı kontrol altında olmasını sağlayabiliriz.

    KİMYASAL MÜCADELE YÖNTEMLERİ

    Kimyasal ilaçların kullanılmasıyla hastalık etmenlerinin yayılması veya gelişimi engellenir. Bu yöntem, hastalık kontrolünde hızlı sonuçlar almayı sağlayabilir. Ancak kimyasal mücadelede dikkatli olunmalıdır, çünkü yan etkiler ve direnç gelişimi riski vardır.

    KÜLLEME İLAÇLARI

    Külleme hastalığı tedavisi için mücadelede kullanılan en iyi külleme ilacı, genellikle fungisit adı verilen mantar öldürücü kimyasal maddelerdir. Külleme ilaçları, hastalığın yayılmasını ve bitkilerin etkilenmesini engellemek veya kontrol etmek amacıyla kullanılır.

    Bakır İlaçları: külleme hastalığı ilacı olan Bakır bazlı ilaçlar, külleme hastalığına karşı da kullanılır. Bakır, mantarların büyümesini engelleyen bir maddedir. Ancak bakır bazlı ilaçların aşırı kullanımı toprakta birikimlere ve çevresel etkilere neden olabilir, bu nedenle dikkatli kullanılmalıdır.

    Doğal külleme ilacı yaparak çevreye zarar vermeden külleme hastalığı doğal mücadele etmiş oluruz.

    • Sodium bicarbonate +sirke +arap sabunu suyu
    • Potassium bicarbonate +sirke +arap sabunu suyu eklenerek bir karışım oluşturulabilir.

    Sonuç olarak, bitkilerde külleme hastalığı etmenleri olan Erysiphe, Podosphaera, Oidium, Leveillula gibi mantar etmenleri bitkilerde ciddi zararlara neden olabilir, ancak külleme hastalığı tedavisi doğru tedbirler alındığında kontrol altına alınabilir.

    Külleme hastalığıyla mücadele yöntemleri uygun bakım, hastalığın yayılmasını önlemede kritik bir rol oynar.

    Ayrıca, buğdayda görülen külleme hastalığı ile ilgili daha detaylı bilgi almak için, sitemizde yer alan “Buğdayda Külleme Hastalığı ile Mücadele Yöntemleri” adlı yazımıza göz atabilirsiniz.

    Yazan: Ziraat Mühendisi Cafer Aşar

    Son Yazılar

    spot_img

    Önerilen Yazılar

    ×
    ×