Daha Fazla Gör

    Son Yazılar

    PATATES HASTALIK VE ZARARLILARI İLE MÜCADELE

    Patates, dünya genelinde milyonlarca insanın günlük diyetinin önemli bir parçasıdır ve global gıda güvenliğinin önemli bir bileşenini oluşturur.

    Bu sebze, çeşitli iklimlerde yetiştirilebilmekte ve zengin besin değerleri ile her türden tarımsal üretim sistemine mükemmel bir uyum sağlamaktadır.

    Ancak, patateslerin bu önemli rolü, çeşitli hastalıklar ve zararlılar tarafından tehdit edilmektedir. Fungal, bakteriyel, viral hastalıklar ve çeşitli zararlılar, patates verimini ve kalitesini önemli ölçüde etkileyerek global gıda güvencesini riske atmaktadır.

    PATATES BAKIMI NASIL OLMALIDIR?

    Oldukça dikkat isteyen bir husus olan patates yetiştiriciliği hastalık ve zararlıların yoğunluğunu azaltmak için ekim nöbeti yapılmalıdır. Yapılan bu ekim nöbeti verimi etkiler ve artmasına sebep olmaktadır. Ekim nöbetinde dikim için önerilen bitkiler azot bakımından fazla olan besinler ve tahılların ekimi doğru bir tercih olacaktır.

    Patates bakımı seven bir bitki türüdür. Tırmık işlemi oldukça önemlidir. Hem toprak üzerinde bulunan kaymak tabakasını yok etmek için hem de yeni çıkacak olan yabancı otların çıkmasını engellemek, öldürmek için yapılması gereklidir.

    3-4 yapraklı döneme gelen patates özenli bir şekilde çapalanmalıdır. Yapılan bu çapa birçok açıdan önemlidir. Toprağı kabartır, yabancı ot ölümünü sağlar ve nemin dengeli kalmasını yani korunmasını sağlar. Yapılan bu çapalamadan sonra 15-20 gün ara ile işlem tekrar etmelidir. Yapılan bu çapalama işlemi yanında aynı zamanda boğaz doldurma işlemi de yapılmalıdır.

    PATATES HASTALIKLARI NELERDİR?

    Patates hastalıkları ve patates zararlıları oldukça önemli bir konudur. Patates büyüme ve gelişme dönemleri boyunca bu hastalık ve zararlılara maruz kalmaktadır. Bu hastalıklardan bazıları şunlardır; patates mildiyö, patates külleme hastalığı, patates yaprak yanıklığı, patates solgunluk hastalığı ve patates fizariyum hastalığı bunlar en önemli hastalıklar arasındadır.

    Patates hastalıkları ve tedavisi zamanında tespit edilip önlem alınması gerektiği için dikkatli bir inceleme olması gerekmektedir. Patates bitki hastalıkları tarafından gelebilecek olumsuzluklar erken teşhis edilirse verime olumlu derece katkısı olacaktır. Bu nedenle hassasiyet gösterilmesi gerilmektedir.

    PATATES BAKTERİYEL SOLGUNLUĞU

    Patates solgunluk hastalığı kökeni bir bakteridir. Bitkiyi hastalandırma şekli köklerdir. Hastalık tohumla taşınabilmektedir. Hastalığın var olduğu bilinen tarlalarda tarım 5 yıl durdurulmaktadır.

    Patates hastalık belirtileri yeşil aksamdaki dal uçlarında meydana gelmektedir. Belirti solgunluk olarak görülmektedir. Solgunluktan farkı ise gece vakitlerinde de bu durumun ortadan yok olmamasıdır.

    Hastalık ilerleyen dönemlerde kök boğazının sınırından kahverengi çizgi ve bronzlaşan yapraklar görülmektedir. Bu görüntü oluşturan patates bitkisi kesildiği zaman sümüksü bir akıntı gözlenmektedir.

    PATATES KÖK ÇÜRÜKLÜĞÜ

    Hastalığa bitkinin her evresinde rastlanılmaktadır. Erken dönemde kök çürüklüğü ya da kök boğazı yanıklığı yapmaktadır. Patates hastalık belirtileri yaşlı yapraklarda görülmektedir.

    Hastalık meyve, yaprak ve saplarda küçük kahverengi leke görünümü ile başlamaktadır. Görünen lekeler iç içe geçmiş daire şeklinde görülmektedir. Hastalığın şiddeti artarsa yapraklarda tamamen kuruma görülmektedir. Meyveler ve çiçeklerde dökülmeler meydana gelir. Hastalığın en uygun gelişim sıcaklığı 28-30 deredir.

    PATATES SİĞİL HASTALIĞI

    Toprak altı tüm kısımlarda görülen patates kanseri siğil hastalığı sadece köklerde görülmemektedir. Kök boğazı, yumrular ve yumru-bitki bağlantı noktaları enfeksiyon için en ideal yerlerdir. Bu kısımlarda hastalık görüldüğü için bunun yan etkisi olarak bu alanların anormal büyüklük göstermesi ve bunun sonucunda da urlar meydana getirmesidir.

    Şiddetli enfeksiyon sonucu yumru oluşması engellenmek için patates üretimi tahrip edilmektedir. Patates üretiminde karşılaşılan hastalıklar büyük ölçüde ürün kaybına neden olmaktadır. Hastalık görülen bu yumrular tarlada ya da depoda çürümektedirler.

    Yapraklarda patates hastalık belirtileri görülmediği için hastalık kendini hasada kadar saklamaktadır. Hastalıklı topraklar için uzun süre ekim yapılmamalı ve münavebe işlemine dikkat edilmelidir.

    PATATES YAPRAK KIVRILMA VİRÜSÜ

    Hastalığa bir virüs neden olmaktadır. Hastalık tohumluk yumrularda ya da beslenme sonucu yaprak bitleri ile taşınmaktadır. İlk belirti bitkinin genç yapraklarında görülmektedir.

    Hastalık sonucu genç yapraklar sararır ve külah şeklinde içe kıvrılma görülür. Alt yapraklarda ise sarı-pembe renk değişimi görülmektedir. Bitkinin hastalanması cüce kalmasına neden olmaktadır. Hastalık bitkinin az yumru bağlamasına neden olmaktadır.

    PATATES ZARARLILARI NELERDİR?

    Patates bitkisi birçok hastalık ve patates tarımı zararlıları ile maruz kalmaktadır. Patates zararlıları ile zamanında mücadele edilirse meydana gelebilecek olan zararlar önemli derecede azaltılmış olur ve bunun sonuçlarının önüne büyük ölçüde geçilmiş olunacaktır.

    Bu sayede patates üretimindeki verim artacaktır. Patates zararlıları arasında beyaz sinekler, kırmızı örümcekler, yaprak bitleri ve nematodlar bunlar arasındadır.

    PATATES KİST NEMATODU

    Patates nematodları toprakta 10-30 yıl yaşamaktadırlar. Zararlı bitkinin kökünde beslenmektedir. Bunun sonucunda kökteki iletim demetlerinde yeni büyük hücreler oluşmaktadır. Oluşan bu hücreler bitkinin su ve besin alımının düzenini bozmaktadır. Köklerde çatallanmalara, şişkinliklere ve bodurlaşmaya sebep olmaktadırlar.

    Enfeksiyonun ilk dönemlerinde yeşil aksamda zayıflama, gelişme geriliği ve solgunluk görülmektedir. İlk başlarda yaptığı zarar dikkate alınmayan bu nematod zaman ilerledikçe yaptığı zarar da artmakta ve bu da ürün azalmasına neden olmaktadır. Popülasyonun azalması için sürekli patates ekimi yapılmamalı ve münavebeye oldukça dikkat edilip özen gösterilmelidir.

    PATATES YAPRAK BİTİ

    Asıl zararı larvalar meydana getirmektedir. Larva bitkinin kökü ve yumrusu ile beslenmektedir. Kökleri kemiren larva kalın kök ve yumrularında içine girmektedir. En fazla zararı kumsal ve humuslu topraklardır. Uygun sıcaklık oluştuğu taktirde zararı mart-ekim ayları arasında gerçekleşmektedir.

    PATATES BÖCEĞİ

    Kışın toprakta ergin olan patates böceği besin yoksa besin arayışına çıkmaktadır. Bu sebeple yayılışı gerçekleşmektedir. Patates kurdu yaprakları uçtan başlayarak içe doğru kemirmektedir.

    Diğer bir zarar şekli ise yaprakta bir delik açar ve beslenmek suretiyle bu deliği giderek büyütür. Çiçek ve meyvede de beslenim göstermektedirler. Patates böcekleri ve hastalıkları virüslerin ve bakterilerin de vektörü olan bu zararlı onların da taşınımını sağlamaktadır.

    PATATES GÜVESİ

    Kışın ambarda, tarlada kalan patatesler üzerinde geçirmektedir. Larvalar yumruların içine girerek düzensiz delikler açmaktadır. Galerilerin içleri beyaz renkli olan pisliklerle doludur.

    Zarar görmüş yumrulara fungus ve bakteri kolayca bulaşmaktadır. Bu bulaşma nedeniyle patatesler çabuk çürüme gösterir ve yenmeyecek duruma gelmektedir. Yumruların zarar görmesinin diğer bir kötü yanı ise tohumluk özellikleri azalır ve giderek yok olur. Bu sebeple verim kayıpları da yaşanmaktadır.

    PATATES BEYAZ SİNEK

    Larva ve erginler bitkinin özsuyunu emerek zarar yapmaktadırlar. Bu zarar sonucu yapraklarda sararmalar görülmektedir. Beslenme sonucu tatlı bir madde salgılayan bu zararlı bitkinin özümleme yapmasına da engel olmaktadır.

    Salgıladığı bu tatlı maddeye ‘’fumajin’’ adı verilmektedir. Ortaya çıkan bu fumajin bitkinin zayıflamasına ve kalitenin düşmesine neden olmaktadır. Virüs hastalıklarının taşıyıcısıdır.

    PATATES HASTALIK VE ZARARLILARI İLE NASIL MÜCADELE EDİLİR?

    Patates yetiştiriciliği sırasında bazı patates hastalıkları ve patates zararlıları ile mücadele etmek gerekmektedir. Patates hastalıkları ve tedavisi, zararlılarla mücadele ürün kaybı yaşamamak için oldukça önemlidir. Patates bitki hastalıkları ve patates zararlıları patatesin kalitesini de önemli ölçüde etkilemektedir. Patates zararlıları nasıl önlenir denildiğinde kültürel ve kimyasal mücadele bize bilgi verecektir.

    KÜLTÜREL MÜCADELE

    Bitki bakımı, üretim yöntemleri zararlıları önemli ölçüde engellemektedir. Temiz, sertifikalı tohumluk kullanılması gerekmektedir. Ekim nöbeti yapmaya ciddi önem verilmelidir. Hasat süresi, bakım işlemleri ve depolanma aşaması büyük bir titizlikle incelenmelidir. Yapılan bu işlemler kültürel önlem olarak oldukça önem arz etmektedir.

    KİMYASAL MÜCADELE

    En çok kullanılan ilaçlamalardır. Doğal dengenin bozulmaması için bilir kişi tavsiyesine uyulmalıdır. Tohum ilaçlaması yapılabilmektedir.

    PATATESE HANGİ İLAÇ ATILIR?

    Kullanılan kimyasallar; insektisit, herbisit ve fungusittir. Bunlar dışında kullanılan ilaçlar arasında tohum ilaçları ve virüsler için kimyasallarda kullanılabilmektedir. Kimyasallar bakanlığın önerdiği dozlarda ve şekillerde kullanılmalıdır.

    Yazan: Ziraat Mühendisi Buse Girginer

    Son Yazılar

    spot_img

    Önerilen Yazılar

    ×
    ×