Daha Fazla Gör

    Son Yazılar

    ZEYTİN HASTALIK VE ZARARLILARI İLE MÜCADELE YÖNTEMLERİ

    Zeytin hastalık ve zararlıları ile mücadele yöntemlerini uygulayarak ağaçların sağlıklı ve verimli bir şekilde üretime katılmasını sağlayabiliriz. Zeytin ağacı hastalıkları genellikle sonbahar mevsimini yağışlı geçen aylarında görülmektedir.

    ZEYTİN AĞACI ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

    Zeytin ağacı genellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinde yaygın olan Zeytin ağacının yaprakları uzun dar ve mızrak şeklindedir. Zeytinler ise yeşil ve siyah renkte olabilmekte ve genellikle ülkemizde zeytinyağı ve sofralık üretiminde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ayrıca en çok yağ veren zeytin türlerini öğrenmek için “En Çok Yağ Veren Zeytin Türleri Nelerdir?” adlı listemize de göz atabilirsiniz.

    Zeytin ağacının çiçekleri beyaz, sarımsı renkte ve küçük çiçek demetleri halinde bulunurlar. Zeytin ağacının dalları genellikle çatlak halde görünür. Zeytin ağacının en önemli özelliklerinden biri ise 1.000 yıldan fazla yaşayabilirler. Bu yüzden zeytin ağaçları, tarihi ve kültürel öneme sahip olan yegâne bitkilerdendir.

    ZEYTİN AĞACINDA HASTALIK VE ZARARLI BELİRTİLERİ NELERDİR?

    Zeytin ağaçlarında görülen hastalık ve zararlı belirtileri ağacın sağlığını ve verimini olumsuz etkileyebilir. Bu belirtiler dallarda yapraklarda, köklerde ve meyveler üzerinde farklı şekiller ortaya çıkabilir.

    ZEYTİN HASTALIKLARI

    Yapraklarda meydana gelen zeytin yaprak hastalıkları ile köklerde meydana gelen zeytin kök hastalıkları ve Gövde de meydana gelen zeytin ağacı gövde hastalıkları mantari, bakteriyel veya virüs kaynaklı hastalıklar olabilmektedirler.

    ZEYTİN HALKALI LEKE HASTALIĞI (Spilocaea oleagina (Cast) Hughes)

    Zeytin halkalı leke hastalığı yaprak yüzeylerinde görülen siyahımsı gri renkte yuvarlak lekeler oluşturmaktadır daha sonra bu lekelerin etrafında renk açılmaları meydana gelerek halka şeklini oluşturmaktadır.

    Hastalık, meyve tutma ve meyvenin erken dökülmesine, ağaç dallarının kırılmasına veya kurmasına neden olabilir. Zeytin halkalı leke hastalığı ilacı sonbahar sürgünleri görülmeden kullanılmalıdır.

    ZEYTİN ANTRAKNOZU (Colletotrichum gloeosporioides (Penz.) Penz. & Sacc.)

    Zeytin antraknoz hastalığı mantar kaynaklı bir hastalık olup genellikle sonbahar aylarında meydana gelmektedir. Bu mantar genellikle meyvelerde kahverengi lekelerle belirtilerini göstermektedir.

    Daha sonra bu kahverengi lekeler zamanla mumyalaşarak meyveyi çürütmektedir. Zeytin antraknoz yağmur damlaları ve rüzgâr ile çevredeki diğer sağlık ağaçları da bulaşabilmektedir.

    ARMİLLARİA KÖK ÇÜRÜKLÜĞÜ HASTALIĞI (Armillaria mellea (Vall.) Quel )

    Zeytin kök hastalıkları içerisinde yer alan Armillaria kök çürüklüğü hastalığı mantar kaynaklı olup ve şapkalı mantarlardandır. Sonbahar yağmurlarından sonra kök veya kök boğazında meydana gelmektedir. Sarımsı kahverengi. Renkte olup hem toprakta hem de odun dokusunda yaşayabilmektedirler.

    ROSELLİNİA KÖK ÇÜRÜKLÜĞÜ HASTALIĞI

    Zeytin ağacı mantar hastalığı olan Rosellinia Kök çürüklüğü hastalığı, mantar kaynaklı olan bu hastalık genellikle sulama suyu veya yağmur suyu gibi etmenlerle yayılmaktadır.

    Ağacın genel hatlarında değişiklik, yaprak küçülmesi, yaprak sararması, ağacın bir bölmesinde solma gibi nedenler gözlenebilmektedir. Meyveler olgunlaşmadan dökülmektedirler.

    VERTİCİLLİUM SOLGUNLUK HASTALIĞI

    Zeytinde Verticillium Solgunluğu , mantar kaynaklı bir hastalıktır. Hastalık genellikle Ağacın yapraklarında görülmektedir. Hastalık genellikle sulama suyu veya toprak işleme yöntemiyle ulaşmaktadır. Ağaçlarda yaprak dökülmesi gibi belirtiler gözlemlenmektedir.

    ARABİS MOZAİC NEPOVİRUS (ARMV)

    ARMV, Arbis Mozaic Nepovirüsü Yaklaşık 100 bitkide zararlı olabilen bu virüs zeytin ağaçlarında başlıca belirtisi bodurluktur. Enfekte olduğu birçok bitkide gizli olarak kalır ve belirtilerini göstermemektedir.

    KİRAZ YAPRAK KIVIRCIKLIK VİRÜSÜ [CHERRY LEAF ROLL VİRUS (CLRV)]

    CLRV, Kiraz yaprak kıvırcık virüsü Kiraz ve cevizde dallarda, yapraklarda gelişmelerin gecikmesi, yaprakta klorotik çizgiler gibi belirtiler gözlenmektedir. Fakat bu belirtilen zeytin ağaçlarında gözükmemektedir.

    HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ (CUCUMBER MOSAİC CUCUMOVİRUS )

    CMV, Hıyar Mozaik Virüsü genellikle süs bitkilerinde zararlı olan bu virüs zeytin Ağaçların yapraklarında daralma, kıvrılma gibi belirtileri ortaya çıkmaktadır. Meyve ve çekirdeğin şeklinin bozulmasına ve kalitesinin düşmesine sebep olmaktadır.

    ÇİLEK HALKA LEKE VİRÜSÜ (STRAWBERRY LATENT RİNGSPOT NEPOVİRUS)

    SLRSV, Çilek halka leke virüsü yapraklarda kıvrılma veya bükülmeye ,boğum aralarının kısalması gibi sürgünlerde çalımsa hale gelmeye sebep olmaktadır. Buruşuk meyve oluşumu veya çekirdekteki şekil bozuklukları oluşarak verim ve kalite düşüşüne sebep olmaktadır.

    ZEYTİN LATENT VİRÜSÜ (OLİVE LATENT VİRUS-1 (OLV-1)

    OLV-1, Zeytin Latent Virüsü Mekanik yollarla taşınan bir virüstür. Genellikle Zeytin hastalık ve zararlıları oluşmasında belirtileri gözlenememektedir.

    ZEYTİN ZARARLILARI

    Zeytin zararlıları, ülkemizde zeytin yetiştiriciliğinde çok karşılaşılan verimi ve kaliteyi düşürmeye sebep olan zararlılardır.

    ZEYTİN SİNEĞİ (Bactrocera oleae)

    Zeytin sineği zararlısı, Zeytin meyvelerine yumurtalarını bırakır ve meyvelerin içini boşaltır. Bu zararlılar, meyve dökülmesine ve kalite kaybına neden olur.

    ZEYTİN GÜVESİ (Prays oleae)

    Zeytin güvesi zararlısı, Zeytin Ağaçlarında 3 farklı dönemde ortaya çıkmaktadır. Yaprak dölü, çiçek dölü ve meyve dölü olarak adlandırılan bu dönemlerde Zarar dönemleri izlenmektedir.

    Zararlı meyve içerisine girdiği zaman meyve buruşturarak çürüterek dökülmesine sebep olmaktadır. Zeytin güvesi ilaçları nisan ayının başlarında atılmalıdır.

    ZEYTİN PAMUKLUBİTİ (Euphyllura olivina)

    Zeytin pamuklu biti zararlısı, zeytin yapraklarının alt yüzeyinde yoğun beyaz pamuklu bir madde oluşturan bu zararlı, yapraklara zarar verebilir ve yaprak dökülmesine neden olabilir. Zeytin pamuklu biti ile mücadele, pamuklanma gözüktüğü anda başlamalıdır.

    FİLİZKIRAN (Phloeotribus scarabaeoides )

    Zeytin sürgün zararlısı olan filizkıran zararlısı, zeytin ağaçlarındaki sürgünlere yaprak veya meyve koltuklarına galeriler açarak beslenmektedir.

    Bu galeriler dallarının veya sürgünlerinin kırılmasına sebep olmakta veya meyve saplarını kurutarak meyvenin olgunlaşmasını engellemektedir.

    ZEYTİN KARAKOŞNİLİ (Saissetia oleae)

    Zeytin yaprak hastalıkları arasında yer alan zeytin karakoşnili zararlısı salgıladığı tatlı maddeyle tüm ağacı sararak ağacın öz suyunu emerek beslenmektedir.

    Bu salgıladığı madde üzerinde fumajin adı verilen karaballık meydana gelmektedir. Bitkiyi hem öz suyuna emerek hem de fumajin salgılayarak fotosenteze engel olarak bitkinin Zamanla çalılar aşmasına sebep olur.

    ZEYTİN KABUKLU BİTİ (Parlatoria oleae)

    Zeytin kabuklu biti zararlısı, meyve, dal, gövde gibi ağaç aksanlarından beslenirken salgıladığı toksik madde sonucunda Kırmızı veya mor lekeler meydana getirmektedir.

    Bu zararlının sayısı arttıkça ağaçların kurmalarına neden olmaktadır. Belirtileri genellikle meyve veya yaprak üzerinde lekeler oluşturmaktır.

    ZEYTİN YARA KOŞNİLİ (Pollinia pollini)

    Zeytin Yara Koşinili zararlısı, Genellikle zayıf ağaçlarda çatlaklardan veya yaralardan girerek bitkinin özsuyunu emerek zararlı hale gelmektedir.

    Özsuyu emilen bitki Sürgün veremez, meyve oluşumu gözlenmez ve yaprak dökülmeleri başlamaktadır.

    ZEYTİN HASTALIK VE ZARARLILARI İLE NASIL MÜCADELE EDİLİR?

    Zeytin hastalık ve zararlıları ile hem kültürel hem kimyasal hem de tuzakla mücadele yöntemleri kullanılabilmektedir.

    KÜLTÜREL MÜCADELE

    Zeytin hastalık ve zararlılarına karşı kültürel mücadele, çevreye ve insan sağlığına daha az zarar veren ve biyolojik dengenin korunmasını yönündeki uygulamaları içerir. Örneğin Zeytin ağacı hastalıkları için aşağıdaki yöntemler uygulanabilir.

    • Ağaçların doğru bir şekilde budanması ve temizlenmesi.
    • Düşmüş yaprakların ve meyvelerin toplanması.
    • Ağaçların iyi bir şekilde sulanması ve beslenmesi Zeytin kök hastalıkları oluşmasını engeller.
    • Ağaçlar arasındaki uygun mesafelerin korunması.

    TUZAKLA MÜCADELE

    Bu mücadele yöntemi farklı zararlı türlerine göre değişebilmektedir. Genel olarak Dişi zararlıların sağladığı ve erkek sinekleri cezbeden kokuların ilaçlara emdirilmiş hallerinde hazırlanan tuzakların zeytin bahçelerini asılması ve bu asılan bu tuzaklara zararların gelerek tuzağa düşmesi amaçlanmaktadır.

    KİMYASAL MÜCADELE

    Zeytin hastalıkları ve zararlıları ile mücadelede kimyasal mücadele yöntemleri farklı uygulama yöntemleri vardır. En fazla yapılan kimyasal mücadele, zeytin yaprak hastalıkları içindir.

    Zeytin ağacı gövde hastalıklar ile mücadelede çok fazla kimyasal yol kullanılmamaktadır. Eğer gerekli ilaçlamalar yapılmış ise zeytin tomurcuk ilaçlama ihtiyaç yoktur.

    ZEYTİN AĞACI HASTALIK VE ZARARLI İLAÇLARI

    Zeytin hastalık ve ilaçları, fungusitler, insektisitler, akarsitler ve rodentisitler olarak kullanılabilirler.

    • Fungisitler: Zeytin ağaçları üzerinde görülen mantar hastalıkları için fungisitler kullanılır.
    • İnsektisitler: Zeytin zararlılarına karşı kimyasal mücadelede insektisitler kullanılır.
    • Akarisitler: Zeytin ağaçlarını etkileyen akarları kontrol etmek için akarisitler kullanılır.
    • Rodentisitler: Kemirgenlerin zeytin meyvelerine veya ağaçlara zarar vermesini engellemek için rodentisitler kullanılabilir.

    Sonuç olarak Zeytin ağacı hastalıkları bitkinin veriminin düşmesine veya yaşamının sona ermesine sebep olmaktadır. Zeytin hastalıkları ve zararlıları ile farklı mücadele yolları kullanarak daha verimli, daha kaliteli bir zeytin üretimi yapılabilir.

    Yazan: Ziraat Mühendisi Cafer Aşar

    Son Yazılar

    spot_img

    Önerilen Yazılar

    Abone Olun

    ×